خبرگزاری مهر، گروه استانها – کوروش دیباج: گنبدهای فیروزه ای، ایوان های باشکوه، کاشی های هفت رنگ، ستون های چوبی و تالارهایی که قرن ها روایت گر هنر، معماری و هویت ایرانی بوده اند، امروز بالاتر از گذشته نگاه جهانیان را به خود معطوف کرده اند.
اصفهان، شهری که بخش مهمی از برجسته ترین میراث فرهنگی بشری را در خود جای داده و نام آن با میدان تاریخی نقش جهان، مسجد عباسی، مسجد شیخ لطف ا…، کاخ عالی قاپو، کاخ چهلستون و ده ها اثر پرارزش دیگر پیوند خورده است، در ماه های اخیر بواسطه حملات رژیم صهیونیستی و آمریکا به خاک ایران در جریان جنگ رمضان و صدمه های واردشده به شماری از بناهای تاریخی این شهر، به یکی از محورهای مهم گفتگوهای در رابطه با محافظت از میراث فرهنگی در شرایط مخاصمات تبدیل گشته است.
در جریان سفر هیأت هایی از کشورهای مختلف به ایران جهت شرکت در آئین تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی، برنامه ای هم برای بازدید از شماری از بناهای شاخص و ثبت جهانی اصفهان که در جریان جنگ رمضان صدمه دیده بودند، تدارک دیده شد.
آنچه این بازدید را از یک برنامه فقط تشریفاتی متمایز کرد، مشاهده میدانی شرایط بناهایی بود که طی دهه ها و حتی سده ها با حساسیت فراوان حفاظت و مرمت شده اند و الان بخشهایی از آنها نیازمند اقدامات تخصصی حفاظتی و مرمتی هستند.
اعضای هیأت های خارجی در گفتگو با خبرنگار مهر، مشاهدات خود از وضعیت این آثار باستانی و دیدگاه هایشان درباره ی ضرورت محافظت از میراث فرهنگی را تشریح کردند و بر اهمیت توجه جامعه جهانی به صیانت از میراث فرهنگی تاکید داشتند.
میراث جهانی نباید قربانی مخاصمات شود
«منوال اسپالیا» از کشور اسپانیا در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: در ایام نخست حملات رژیم صهیونیستی و آمریکا به خاک ایران، به سبب محدودیت ارتباطات و دسترسی ناکافی به اطلاعات، تصویر روشنی از وضعیت شهرها، مردم و آثار باستانی ایران در اختیار نداشتم و تنها اخبار پراکنده ای از رسانه ها دریافت می کردم.
این عضو هیأت خارجی با اشاره به بازدید میدانی خود از بناهای تاریخی صدمه دیده اصفهان در جریان جنگ رمضان اظهار داشت: آن چه از نزدیک مشاهده کردم، با تصور اولیه ام تفاوت زیادی داشت و میزان صدمه واردشده به میراث تمدنی یک کشور، بسیار فراتر از تصویری بود که از راه اخبار و رسانه های بین المللی در دوران جنگ انتشار یافته بود.
وی با اعلان اینکه خسارت های واردشده به بناهای تاریخی اصفهان بالاتر از انتظارش بوده است، اضافه کرد: آثار برجای مانده از صدمه ها در بخشهایی از این بناها، همچون ترک های ایجادشده، صدمه به شیشه ها، کاشی ها و برخی اجزای معماری، نشان داده است که محافظت از این مجموعه ها نیازمند توجه جدی و اقدام سریع است.
این معمار و عکاس خارجی با اشاره به بازدید از مسجد عباسی، مسجد شیخ لطف ا…، کاخ عالی قاپو و دیگر بناهای تاریخی پیرامون میدان نقش جهان اشاره کرد: این مجموعه ها دارای ارزش جهانی هستند و هرگونه صدمه به آنها تنها یک موضوع داخلی محسوب نمی گردد، بلکه جامعه جهانی هم باید نسبت به محافظت از چنین میراث ارزشمندی حساس باشد.
وی با اعلان اینکه در بخشهایی از بناها آثار لرزش و خسارت قابل مشاهده می باشد، اظهار داشت: تداوم این شرایط می تواند روند فرسایش و تخریب را تشدید کند؛ بدین جهت اقدامات حفاظتی و مرمتی باید با سرعت، دقت و بر مبنای اصول تخصصی دنبال شود.
این عضو هیأت خارجی با اشاره به نقش نهادهای بین المللی در پشتیبانی از میراث فرهنگی تاکید کرد: انتظار می رود سازوکارهای پیش بینی شده برای محافظت از آثار دارای ارزش جهانی با جدیت بیشتری مورد توجه قرار گیرد تا از وارد آمدن خسارت های بیشتر به این مجموعه ها جلوگیری شود.
وی اضافه کرد: جامعه جهانی و نهادهای بین المللی نباید در مقابل صدمه رسیدن به میراث فرهنگی و آثار تمدنی سکوت اختیار کنند، چونکه این آثار متعلق به تاریخ و فرهنگ مشترک بشریت هستند.
منوال اسپالیا در انتهای سخنان خود، اصفهان را یکی از مهم ترین شهرهای تاریخی جهان توصیف کرد و اظهار داشت: ارزش فرهنگی و هنری این شهر محدود به مرزهای ایران نیست و محافظت از آن، مسئولیتی مشترک برای همه علاقمندان میراث فرهنگی جهان به حساب می آید.
نهادهای بین المللی و اتحادیه اروپا در مقابل صدمه به میراث جهانی اصفهان سکوت کردند
«مانو پیندا» از کشور پرتغال که قبل تر عضو اتحادیه اروپا بوده است، اصفهان را شهری فراتر از یک مقصد گردشگری توصیف کرد و اظهار داشت: این شهر بخشی از میراث فرهنگی مشترک بشریت است و آثار باستانی آن تنها به مردم ایران تعلق ندارد.
وی در گفتگو با خبرنگار مهر با اعلان اینکه این اولین سفرش به ایران و اولین بازدیدش از اصفهان بوده است، اظهار داشت: اصفهان شهری تاریخی با ارزش های فرهنگی گسترده است و آثار موجود در این شهر، بخشی از میراثی به حساب می آید که اهمیت آن فراتر از مرزهای جغرافیایی یک کشور است.
این عضو سابق پارلمان اروپا با اشاره به بازدید از میدان نقش جهان و بناهای پیرامون آن، همچون مسجد عباسی، مسجد شیخ لطف الله و کاخ عالی قاپو، اشاره کرد: مشاهده مستقیم آثار باستانی و شرایط ایجادشده بعد از صدمه های اخیر، تجربه ای متفاوت از تصویری بود که قبل از سفر از راه رسانه ها دریافت کرده بودم.
وی اضافه کرد: هنگامی که موضوع صدمه دیدن آثار باستانی مطرح می شود، اهمیت دارد که شرایط از نزدیک بررسی شود؛ چونکه بناهای تاریخی تنها ساختمان های قدیمی نیستند، بلکه حامل حافظه تاریخی، هویت فرهنگی و تجربه نسل های مختلف یک ملت هستند.
این عضو هیأت خارجی با تکیه بر ضرورت محافظت از میراث فرهنگی در شرایط جنگی اظهار داشت: جامعه جهانی باید نسبت به سرنوشت آثار فرهنگی پرارزش حساس باشد، چونکه تخریب یا صدمه به چنین آثاری، به مفهوم از دست رفتن بخشی از تاریخ مشترک انسان هاست.
وی با اظهار تاسف از آن چه سکوت نهادهای بین المللی و اتحادیه اروپا در مقابل صدمه های واردشده به میراث جهانی اصفهان خواند، اظهار داشت: سازمان های تخصصی جهانی همچون یونسکو، وظیفه مهمی در زمینه افزایش توجه جهانی به آثار باستانی و ایجاد سازوکارهای حمایتی دارند و انتظار عمومی اینست که موضوع محافظت از میراث فرهنگی همیشه با جدیت دنبال شود.
این عضو سابق اتحادیه اروپا در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تجربه حضور در ایران اظهار داشت: تصویری که خیلی از مردم جهان از کشورها از راه رسانه ها دریافت می کنند، همیشه کامل نیست و سفر و مشاهده مستقیم می تواند شناخت دقیق تری از فرهنگ، مردم و ظرفیتهای تاریخی یک سرزمین بوجود آورد.
جهان باید نسبت به صدمه به تمدن تاریخی ایران و اصفهان آگاه شود
یکی دیگر از اعضای هیأت خارجی حاضر در بازدید از آثار باستانی اصفهان، پدر روحانی «پورفیریو» از کشور کلمبیا و از اعضای «کلیسای انگلیکن» بود که هدف سفر خود به ایران را حضور در آئین تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی و همین طور آشنایی با فرهنگ، هنر و تمدن ایران مطرح کرد.
وی بعد از بازدید از بناهای تاریخی اصفهان که در جریان جنگ رمضان صدمه دیده اند، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: حضور در این شهر و مشاهده مستقیم بناهای تاریخی، مجالی برای شناخت عمیق تر پیشینه فرهنگی ایران فراهم نموده است.
این روحانی کلمبیایی با اشاره به جایگاه آثار باستانی در هویت ملت ها اظهار داشت: میراث فرهنگی هر کشور، بخشی از داستان زندگی، اندیشه و هنر مردم آن سرزمین است و صدمه دیدن این آثار، موضوعی است که باید مورد توجه جامعه جهانی قرار گیرد.
پدر روحانی پورفیریو با اشاره به بازدید از بناهای تاریخی اصفهان، بر اهمیت معرفی این آثار در سطح بین المللی تاکید کرد و اظهار داشت: مردم جهان باید فرصت داشته باشند که با فرهنگ و تمدن ایران از نزدیک آشنا گردند، چونکه شناخت واقعی ملت ها می تواند به افزایش گفتگو و کاهش فاصله های فرهنگی کمک نماید.
وی با اعلان اینکه تجربه حضور در اصفهان نگاه تازه ای نسبت به ظرفیتهای فرهنگی ایران به وجود آورده است، اظهار داشت: آثار باستانی این شهر نشان دهنده قرن ها تلاش هنرمندان، معماران و اندیشمندان ایرانی است و محافظت از آنها وظیفه ای فراتر از یک کشور است.
این عضو هیأت خارجی اضافه کرد: قبل از حضور در اصفهان، بیشتر تصاویر شکوه و هنر این بناها را در رسانه های اجتماعی دیده بودم، اما مشاهده شرایط فعلی این آثار بعد از صدمه های واردشده در جریان جنگ، برایم بسیار تأثرانگیز بود. بعد از برگشت به کشورم تلاش خواهم کرد این تجربه و اهمیت محافظت از میراث فرهنگی ایران را با مردم کلمبیا و دیگر مخاطبان در بین بگذارم.
پدر روحانی پورفیریو همین طور با تکیه بر اهمیت همکاریهای فرهنگی میان کشورها، پیشنهاد کرد زمینه سفر گروه هایی از کنشگران حوزه میراث فرهنگی کلمبیا به ایران فراهم گردد تا از نزدیک با شیوه های حفاظت، مرمت و مدیریت آثار باستانی در کشور آشنا گردند.
اصفهان بعد از صدمه های اخیر زیر نگاه جهانیان
بازدید هیأت های خارجی از آثار باستانی صدمه دیده اصفهان، بار دیگر اهمیت جایگاه این شهر در نقشه میراث فرهنگی جهان را خاطرنشان کرد. اصفهان تنها مجموعه ای از بناهای تاریخی نیست، بلکه روایت چند هزار سال تعامل میان هنر، معماری، فرهنگ و تمدن است.
کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه درباره ی محافظت از اموال فرهنگی در هنگام مخاصمات مسلحانه، یکی از مهم ترین اسناد بین المللی در این مورد است که بر ضرورت صیانت از آثار فرهنگی در شرایط جنگی تاکید دارد. بر طبق این رویکرد، میراث فرهنگی بخشی از سرمایه مشترک بشریت است و محافظت از آن نیازمند همکاری فراتر از مرزهای سیاسی است.
اصفهان امروز بار دیگر به عنوان یکی از مهم ترین کانون های گفتگوی فرهنگی جهان طرح شده است؛ شهری که میراث آن نه فقط در کاشی های فیروزه ای، گنبدهای باشکوه و ایوان های تاریخی، بلکه در پیام مشترک تمدن ها برای حفظ زیبایی، تاریخ و هویت انسانی معنا پیدا می کند.
حفاظت از میراث تاریخی اصفهان، در نهایت محافظت از بخشی از حافظه فرهنگی جهان است؛ حافظه ای که نسل های آینده هم حق دارند آنرا ببینند، بشناسند و از آن الهام بگیرند.
در جریان سفر هیات هایی از کشورهای مختلف به ایران برای شرکت در آیین تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی، برنامه ای هم برای بازدید از شماری از بناهای شاخص و ثبت جهانی اصفهان که در جریان جنگ رمضان آسیب دیده بودند، تدارک دیده شد. آن چه این بازدید را از یک برنامه فقط تشریفاتی متمایز کرد، مشاهده میدانی شرایط بناهایی بود که طی دهه ها و حتی سده ها با حساسیت فراوان حفاظت و مرمت شده اند و هم اکنون بخشهایی از آنها نیازمند اقدامات تخصصی حفاظتی و مرمتی هستند. وی با اشاره به اینکه در بخشهایی از بناها آثار لرزش و خسارت قابل مشاهده می باشد، عنوان کرد: تداوم این شرایط می تواند روند فرسایش و تخریب را تشدید کند؛ بدین جهت اقدامات حفاظتی و مرمتی باید با سرعت، دقت و مبنی بر اصول تخصصی دنبال شود.
منبع: asretourism.ir