به گزارش فرم نو به نقل از مهر، محمدرضا کدخدازاده، معاون شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل کشور امروز (سه شنبه، ۲۳ تیر) در گفتگوی تلویزیونی در رابطه با اهمیت راهبردی راهگذرهای ریلی در تجارت ایران، اظهار داشت: در مجموع حدود ۹ کریدور ریلی در کشور تعریف شده که از این شمار، ۶ کریدور در محور شمال – جنوب و سه کریدور نیز در محور شرق – غرب قرار دارند.
وی اضافه کرد: از مهم ترین کریدورهای ریلی کشور میتوان به مسیر آستارا – چابهار و آستارا – بندرعباس اشاره نمود. در صورتیکه تا آخر سال محور راه آهن زاهدان – چابهار تکمیل شود، تنها حلقه مفقوده این کریدور راهبردی، مسیر رشت – آستارا خواهد بود که با تکمیل آن، یکی از مهم ترین کریدورهای ریلی کشور به بهره برداری کامل می رسد.
معاون شرکت ساخت بیان نمود: اهداف پیش بینی شده برای این کریدور، توسعه تجارت، افزایش ترانزیت و تقویت ظرفیتهای حمل و نقل ریلی کشور را در بر می گیرد. یکی از مهم ترین بخش های این پروژه، محور چابهار – زاهدان بود که با پیگیری های انجام شده، دستورات صادر شده و کارهای شبانه روزی، روند اجرای آن با سرعت مناسبی ادامه دارد.
وی اضافه کرد: مسیر راه آهن چابهار – زاهدان از نظر اجرایی، یکی از سخت ترین پروژه های ریلی کشور به حساب می آید. برعکس تصور برخی که این مسیر را کاملا دشت می دانند، تونل های گوناگونی در این محور راه اندازی شده که حتی در بعضی پروژه های شاخص ریلی در رشته کوه های زاگرس و البرز نیز مشابه آن وجود ندارد؛ به این دلیل، این پروژه از نظر فنی و اجرائی در زمره مسیرهای صعب العبور قرار دارد.
کدخدازاده خاطرنشان کرد: پیشبینی می شود عملیات ریل گذاری این محور تا شهریورماه به پایان برسد و در صورت بروز نداشتن مشکل خاص، بهره برداری کامل از طریق آهن چابهار – زاهدان تا آخر سال انجام شود؛ طول مسیر راه آهن زاهدان – چابهار حدود ۶۵۰ کیلومتر است که پیش از این، حدود ۱۵۰ کیلومتر از مسیر زاهدان تا خاش بصورت رسمی افتتاح و بهره برداری شده است.
وی تصریح کرد: همینطور در قطعه خاش تا ایرانشهر نیز عملیات اجرائی تقریبا تکمیل شده و راه آهن جمهوری اسلامی ایران درحال انجام اقدامات مقدماتی است. بااینکه این بخش هنوز بصورت رسمی افتتاح نشده، اما قطارها بصورت آزمایشی در این راه تردد دارند. در قطعه ایرانشهر تا چابهار نیز امیدواریم عملیات باقیمانده ریل گذاری تا شهریورماه به پایان برسد.
معاون شرکت ساخت اظهار داشت: یکی از مهم ترین چالش های این پروژه، تأمین ریل بود که با پیگیری های وزیر راه و شهرسازی، مدیرعامل شرکت ساخت و همکاری ذوب آهن اصفهان، این مشکل تا حد زیادی رفع شد و روند اجرای پروژه شتاب گرفت؛ راه آهن از نظر ایمنی، نیازمند رعایت الزامات و معیارهای ویژه ای است و به این علت، علاوه بر ریل گذاری، تکمیل ایستگاهها و سایر زیرساخت های فنی نیز در دستور کار قرار دارد تا این پروژه تا آخر سال به بهره برداری کامل برسد.
وی اضافه کرد: با تکمیل راه آهن چابهار – زاهدان، این کریدور ریلی بسمت شمال کشور امتداد خواهد یافت و بعد از آن، تکمیل مسیر رشت – آستارا بعنوان حلقه مفقوده کریدور شمال – جنوب، زمینه بهره برداری کامل از یکی از مهم ترین راهگذرهای ریلی و ترانزیتی ایران را فراهم خواهدنمود.
تملک اراضی راه آهن رشت – آستارا تکمیل شد
کدخدازاده در رابطه با آخرین وضعیت پروژه راه آهن رشت – آستارا اظهار داشت: باتوجه به آغاز عملیات اجرائی این پروژه، مهم ترین چالش در شمال کشور موضوع تملک اراضی بود؛ چونکه زمینهای واقع در این راه، به علت برخورداری از کاربری کشاورزی و مسکونی، ارزش بالایی دارند و تملک آنها نیازمند تأمین منابع مالی قابل توجهی بود.
وی اضافه کرد: از همان ابتدای مذاکرات با طرف روسی، موضوع تملک اراضی بعنوان اولین پیش نیاز اجرای پروژه عنوان شد و خوشبختانه این اقدام با سرعت مناسبی انجام گرفت. طی حدود یک سال و نیم، اراضی مسیر ۱۶۲ کیلومتری پروژه که به طور عمده از زمینهای مرغوب منطقه محسوب می شوند، ارزیابی و تملک شدند که این اقدام، یکی از مهم ترین مراحل اجرای پروژه به حساب می آید.
معاون شرکت ساخت بیان نمود: بخش قابل توجهی از هزینه های تملک اراضی پرداخت شده و مابقی نیز با دستور رئیس جمهوری و پیگیری سازمان برنامه و بودجه درحال تأمین است تا فرایند پرداخت بطور کامل صورت گیرد.
وی اضافه کرد: هم زمان با اجرای تملک اراضی، برای پیشگیری از اتلاف زمان، پیمانکاری جهت آماده سازی اولیه پروژه به کار گرفته شد و در بخشهایی که اراضی تملک شده بود، عملیات خاکریزی و آماده سازی مسیر انجام شد تا بعد از انتخاب پیمانکار اصلی، اجرای پروژه با سرعت بیشتری آغاز شود.
کدخدازاده ضمن اشاره به روند همکاری با روسیه در این پروژه، اظهار داشت: دولت روسیه برای مشارکت در اجرای پروژه راه آهن رشت – آستارا، چه در چارچوب فاینانس و چه بصورت مشارکت، اعلام آمادگی کرده است. اقدامات اولیه در این مورد انجام شده، اما همچنان برخی مراحل حقوقی و قانونی باقیمانده که باید مطابق روال قانونی طی شود.
وی اضافه کرد: هم اکنون، وزارت راه و شهرسازی و نهاد ریاست جمهوری، مشخصا معاونت حقوقی، درحال پیگیری غائی سازی این فرایند هستند تا مقدمات انعقاد قرارداد و آغاز عملیات اجرائی هرچه سریع تر فراهم گردد.
عملیات اجرائی راه آهن رشت – آستارا از پایان سال آغاز می شود
معاون شرکت ساخت خاطرنشان کرد: هم اکنون، تملک اراضی پروژه بطور کامل انجام شده و مرحله بعد، غائی شدن قرارداد سرمایه گذاری خارجی است که هنوز به انتها نرسیده، اما در مراحل پایانی قرار دارد. بعد از تکمیل مقدمات حقوقی و قانونی، قرارداد مبادله و توافق غائی امضا شده و عملیات اجرائی پروژه آغاز خواهد شد.
وی در رابطه با انتخاب پیمانکار نیز اظهار داشت: هنوز پیمانکار پروژه مشخص نشده است، اما پیشبینی می شود اگر روند فعلی با تأخیر مواجه نشود، تا آخر سال اقدامات در ارتباط با قراردادها غائی شده و از پایان سال عملیات اجرائی پروژه آغاز شود.
کدخدازاده ضمن اشاره به زمان بندی اجرای پروژه راه آهن رشت – آستارا خاطرنشان کرد: مدت زمان پیش بینی شده برای اجرای این پروژه بین ۳۶ تا ۴۸ ماه است. برآورد اصلی، تکمیل پروژه طی سه سال است، اما باتوجه به احتمال بروز برخی مسایل پیش بینی نشده در روند اجرا، بازه زمانی ۴۸ ماه نیز برای اتمام پروژه درنظر گرفته شده است، هرچند برنامه ریزی اجرائی مبنی بر تکمیل آن در مدت ۳۶ ماه انجام شده است.
محدودیت اعتبارات مهم ترین مانع توسعه پروژه ها است
این مقام مسئولدرباره مهم ترین موانع اجرای پروژه های ریلی اظهار داشت: یکی از اصلی ترین علل طولانی شدن روند اجرای پروژه های ریلی، محدودیت اعتبارات عمومی دولت می باشد. باتوجه به تشدید تحریمها در سالیان اخیر، تأمین منابع مالی پروژه های عمرانی با محدودیت های بیشتری روبرو شده و همین مساله بر روند اجرای پروژه ها تاثیر گذاشته است.
وی تصریح کرد: علاوه بر محدودیت منابع مالی، نرخ تورم نیز بر هزینه های اجرای پروژه ها اثرگذار بوده است، اما از نظر توان مهندسی و اجرایی، کشور در وضعیت مطلوبی قرار دارد و در این عرصه نه تنها به خودکفایی رسیده، بلکه خدمات فنی و مهندسی نیز به سایر کشورها صادر می کند.
معاون شرکت ساخت بیان نمود: در حوزه طراحی، اجرای پروژه ها، ابنیه فنی و زیرسازی، کشور از ظرفیت بالای مهندسان مشاور و پیمانکاران توانمند برخوردارست و از این منظر هیچ نوع کمبودی وجود ندارد.
وی اضافه کرد: چالش اصلی، محدودیت اعتبارات و گستردگی پروژه های عمرانی کشور است. به همین دلیل، دولت ناگزیر است پروژه ها را بر مبنای اولویت و میزان اثرگذاری آنها در توسعه کریدورهای حمل و نقل و تکمیل حلقه های مفقوده شبکه ریلی، دسته بندی و منابع مالی را به پروژه های اولویت دار اختصاص دهد.
کدخدازاده در آخر اشاره کرد: باتوجه به محدودیت های اعتباری موجود، تنها راه حل پیشبرد پروژه های ریلی، اولویت بندی طرح ها و تمرکز بر تکمیل کریدورها و مسیرهایی است که بیشترین نقش را در توسعه ترانزیت، حمل و نقل و تجارت کشور ایفا می کنند؛ بعد از آن نیز اجرای سایر پروژه ها در دستور کار قرار خواهد گرفت.